Jak czytać etykietę elektrolitów? 7 rzeczy do sprawdzenia przed zakupem
Najwięcej o elektrolitach w saszetkach powie Ci tabela na etykiecie i lista składników, a nie hasła z przodu opakowania. Przed zakupem warto sprawdzić siedem rzeczy: czy produkt jest suplementem diety, jaka jest zalecana porcja dzienna, ile miligramów każdego minerału zawiera ta porcja i jaki to procent referencyjnej wartości spożycia (RWS), w jakiej formie są minerały, czy i czym produkt jest słodzony, jakie ma alergeny i dodatki oraz jakie ostrzeżenia podaje producent. Poniżej wyjaśniamy każdy punkt po kolei.
1. Suplement diety czy zwykły napój?
Elektrolity w proszku mogą być sprzedawane jako suplement diety albo jako zwykły środek spożywczy. Jeśli to suplement, na opakowaniu musi być wyraźnie napisane „suplement diety”. Producent albo dystrybutor zgłasza taki produkt do Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) przed pierwszym wprowadzeniem na rynek w Polsce.
Od tej kategorii zależy, jakie informacje znajdziesz na etykiecie. Przy suplementach obowiązują dodatkowe wymagania, na przykład podanie zalecanej porcji dziennej i konkretnych ostrzeżeń, o których piszemy niżej.
2. Zalecana porcja dzienna, czyli punkt wyjścia
Wszystkie liczby w tabeli suplementu odnoszą się do porcji zalecanej do spożycia w ciągu dnia. Dlatego zanim zaczniesz porównywać produkty, sprawdź, czy ta porcja to jedna saszetka, dwie saszetki czy na przykład jedna miarka proszku.
Porównuj produkty zawsze w przeliczeniu na tę samą porcję dzienną, a nie na 100 g proszku. Dwa produkty z pozoru podobne mogą różnić się tym, ile saszetek dziennie zaleca producent.
3. Miligramy i % RWS: jak je czytać
W tabeli suplementu przy każdym minerale znajdziesz ilość w miligramach oraz procent referencyjnej wartości spożycia (% RWS). RWS to wartości ustalone w unijnym rozporządzeniu nr 1169/2011 dla przeciętnej osoby dorosłej. Dla minerałów, które najczęściej pojawiają się w elektrolitach, wynoszą one:
| Minerał | RWS dziennie |
|---|---|
| Potas | 2000 mg |
| Chlorek | 800 mg |
| Wapń | 800 mg |
| Magnez | 375 mg |
Sód nie ma ustalonej wartości RWS, dlatego przy nim zwykle zobaczysz samą ilość w miligramach, bez procentu.
Procent RWS przydaje się także do sprawdzania haseł z opakowania. Jeśli producent pisze, że produkt jest „źródłem magnezu”, porcja dzienna powinna dostarczać co najmniej 15% RWS, czyli około 56 mg magnezu. Jeśli w tabeli widzisz mniej, takie hasło nie ma pokrycia.
Warto też pamiętać, że składniki na liście są podane w kolejności od tego, którego jest najwięcej, do tego, którego jest najmniej. Już pierwsze pozycje pokazują, z czego produkt składa się w największej części.
4. Formy minerałów w składzie
W tabeli podaje się ilość samego pierwiastka, na przykład magnezu. Na liście składników znajdziesz natomiast związek, z którego ten pierwiastek pochodzi. W elektrolitach często spotkasz:
- cytrynian magnezu,
- mleczan, cytrynian lub askorbinian wapnia,
- cytrynian, węglan lub fosforan potasu,
- chlorek sodu, czyli sól (bywa to na przykład różowa sól himalajska).
Dzięki temu wiesz dokładnie, co jest w saszetce. Jeśli któryś związek Ci nie odpowiada albo masz zalecenia od lekarza, właśnie tu to sprawdzisz.
5. „Bez cukru” i słodziki
Hasło „bez cukru” ma w prawie UE konkretne znaczenie. Produkt może tak się opisać tylko wtedy, gdy zawiera nie więcej niż 0,5 g cukrów na 100 g lub 100 ml. To co innego niż „bez dodatku cukrów”, które oznacza, że cukru nie dodano, ale produkt może zawierać cukry naturalnie obecne w składnikach.
Jeśli produkt jest słodzony, na liście składników zobaczysz substancję słodzącą, na przykład glikozydy stewiolowe (słodzik ze stewii) albo sukralozę. Obecność substancji słodzącej musi być też zaznaczona na etykiecie przy nazwie produktu.
6. Alergeny, barwniki i inne dodatki
Alergeny muszą być wyróżnione w składzie, najczęściej pogrubieniem. W elektrolitach warto zwrócić uwagę zwłaszcza na siarczyny, które mogą pochodzić na przykład z barwnika ze skórki winogron.
Na liście znajdziesz też barwniki (na przykład czerwień buraczaną czy beta-karoten), kwasy nadające smak (cytrynowy, jabłkowy) oraz substancję przeciwzbrylającą, dzięki której proszek się nie zbija. Niektóre produkty zawierają dodatkowo witaminy. Wtedy ich ilość i % RWS również znajdziesz w tabeli.
7. Ostrzeżenia i sposób użycia
Etykieta suplementu diety musi zawierać trzy ostrzeżenia: żeby nie przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia, że suplement nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety, oraz żeby przechowywać produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci. Producent podaje też sposób przygotowania, na przykład w jakiej ilości wody rozpuścić saszetkę.
Jeśli jesteś w ciąży, karmisz piersią, chorujesz przewlekle albo przyjmujesz leki, przed sięgnięciem po jakikolwiek suplement z minerałami porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli bierzesz kilka suplementów naraz, zsumuj ilości tych samych minerałów z wszystkich produktów.
Jak to wygląda na przykładzie Humantra
Na etykietach naszych elektrolitów Humantra znajdziesz wszystkie elementy opisane powyżej. Każdy smak to 20 saszetek, jest bez cukru i słodzony glikozydami stewiolowymi. W składzie są związki sodu, potasu, wapnia i magnezu, w tym różowa sól himalajska i cytrynian magnezu.
Między smakami są drobne różnice, które widać właśnie w składzie. Black Cherry zawiera barwnik ze skórki winogron z siarczynami, a Himalayan Lime ma w składzie witaminę B12. Pełny skład każdego smaku znajdziesz na jego karcie produktu, a tabelę z ilościami na porcję na etykiecie opakowania:
- Humantra Mango
- Humantra Berry Pomegranate
- Humantra Lychee
- Humantra Black Cherry
- Humantra Himalayan Lime
Jeśli pijesz w pracy albo na treningu, przyda się też bidon NoviHydro 750 ml.
Zobacz wszystkie smaki w sklepie
Najczęstsze pytania
Co oznacza % RWS na etykiecie?
To procent referencyjnej wartości spożycia, czyli wartości ustalonej w prawie UE dla przeciętnej osoby dorosłej. Pokazuje, jaką część tej wartości dostarcza zalecana porcja dzienna produktu.
Dlaczego przy sodzie nie ma % RWS?
Unijne przepisy nie ustalają referencyjnej wartości spożycia dla sodu. Dlatego na etykiecie zwykle widać tylko jego ilość w miligramach.
Czy „bez cukru” znaczy, że produkt nie ma kalorii?
Nie zawsze. „Bez cukru” oznacza maksymalnie 0,5 g cukrów na 100 g lub 100 ml, ale inne składniki mogą dostarczać energii. Jeśli to dla Ciebie ważne, sprawdź, czy etykieta podaje wartość energetyczną.
Gdzie sprawdzić, czy suplement został zgłoszony do GIS?
Główny Inspektorat Sanitarny prowadzi publiczny rejestr produktów objętych powiadomieniem. Można w nim wyszukać produkt po nazwie.
Czy mogę łączyć kilka suplementów z minerałami?
Zsumuj ilości tych samych minerałów ze wszystkich produktów i nie przekraczaj zalecanych porcji. W razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.